Bugun...


Yrd.Doç.Dr. MEHMET SENA EKİCİ


facebook-paylas







TANDIR DEDİĞİN
Tarih: 08-01-2019 14:55:00 Güncelleme: 08-01-2019 14:55:00


 Tandır dediğin, soğukken külü çıkarılır ve temizlenirdi Sonra yakıtı tezek veya odunsa konulur, ateşi yakılırdı. 
Hele çakmağın taşı yoksa veya başka yerden ilave getirilecek ateş de yoksa; bir zahmet de burada başlardı. .Bir yaktı olmadı, söndü iki yaktı olmadı. Söndü ne yapsak acaba ? Yeni bir yöntemle veya başka yerden getirdiği kuvvetli bir ateş parçasıyla yakmaya çalıştı,  hım oldu, bu sefer sevinebiliriz.

 Ancak tezek veya odunlar ıslanmışsa, sen gel de  gör dumanı,  gözleri kör eder derecesinde acı...
Kaçmak gerek arada bir dışarıya,  yeniden hava alarak bu kez. Bir, iki derken yandı bizim ateş galiba. Tandırımız yanacak gibi öyle ya tandır yere gömülü, iki de bir eğilip ateşi yakmaya çalışırken, bir hayli yoruldu oh tutuştu, yandı bizim Tandır.  
Eh sevinebiliriz; üstüne paralel koyduğumuz bir yassı demirimiz vardı nerde o? Adı hestiv miydi ben de unuttum..Koy onu da üzerine bir iki kazan şu vs koyabilir iz   zevkle yandı, alevi gürlesti.   

Yakıtı bitmeden yakıt ilave etmek gerek, ta ki kiremitler  kısmı kızarmış bir kıvama gelebilsin . Öyle ki ekmeği pişirme durumunda olsun.  Havalandırma deliğinin  tersine gelen rüzgar yoksa, dumanı da azaldı. O halde Tandır evinin kapısını kapatabiliriz. 

 Kış mevsimindeyiz artık, evin içerisinin de sıcak olması gerekir. Tandır evinin baş köşesinde misenderede,  keçenin  üzerinde yastık ve minder hazirlamıstir; yaşlı nenemiz oraya zevkine gelip oturdu bile. Hatıralarını yad edecek galiba, biraz da yemek hazırlığına yedekte yardım edecek. 
Yemek tandırin üzerine kondu ve tam piştikten sonra, hamur da tam  kıvamına gelmişse tandırın gür alevi nin  sonu olacak. Nar gibi kızaran  duvarı artık ekmek pişirmek için hazır demektir. Tandır evi, önceden temiz zaten.  Sadece Koxindaki tozları temizledikce, alev kısa süreli yükseliyor.  Üzerindeki kap kacaklar  kaldırıldı, hamur yakına getirildi.Biraz da un var, refedan da hazır . Galiba bugün gelin değil, evin annesi yani tecrübeli usta ekmeği pisirecek.. öyle de oldu. Durum hazır hale geldi, önce tandırın duvarı biraz temiz  bezle temizlendi.   Anne ilk ekmeğini yapmak üzere başladı.Eliyle hamurunu şekillendirdi,  galiba açık ekmek yapacak; iki eliyle bir sağa, bir sola devam devam etti.  Defalarca ayni hareketi yaptı.. Açık ekmek olacak, refedanın üzerine koydu ve tandırın duvarına  vurdu, bekledi,  baktı, fakat ne  o, hamur tutmadı.  Tandırın içine aktı, yoksa hamur soģumuş muydu ki tutmadı.  Gelin olsaydı bin bir türlü bahanelerle suçlanmıştı muhakkak. Olsun annenin ki de ikincide belki tutar, evet öyle de oldu. 

Ekmekler böylece bir açık, bir  somun ve yuvarlak derken  üç ayrı şekilde tamamlandı. Sepete kondu, üzerine de bir bezörtüldü ve işlem tamam artık. Büyük bir zevk ve sevgiyle başlayan bugünkü ekmek pişirme eylemi böylelikle sona erdi. 

Galiba evin annesi   yorgun artık.   . Kızarmış ekmekler mis gibi koktu, dışarıya gitti kokusu..Evin kedisi etrafta dolaşıp duruyor, Ona bir iki parça verdi. Gecen Tavukların da yumurtlama dönemi yakınlaşmış galiba.. Yumurtlama dönemi yakın; gıt gıt gıdak sesleri ....Anne dışarıda mızêrini silkelerken, evin köpeğine de bir kaç sıcak ekmek parçası verdi. Yemekler de hazır.  

Ancak yarına hazırlaması beklenen  lahana dolması Çömlegin içinde bekliyor, tandırın  içine daldırıldı ve ağzı kapatıldı.  Hayvanları dışarıda yemlemekle üşüyen evin abisi,  aksama doğru  geldi.  Islak çoraplarını çıkarıp bir tarafa bıraktı. Yemeğini yedikten sonra çok titriyor soğuktan.  Tandırın  ağzını açtı, ayağını daldırıp ağzında oturdu..
 Küçük kardeşler de ondan masallar dinlemek için aynen yanına oturdular.  Gündüz çektiği soğukların etkisi geçti galiba,  uyku basınca ayrıldılar.  

Anne, tandırın ağzını kapatmadan önce bir  yoklama yaptı. Lahana sarması da tamam,  etraf dolma kokusuyla doldu.. Çıkardı ve Tandır ın  kor ateşi  hala duruyor. Ağzını ağır bir kapakla kapatıp ve eve cekildiler.



Bu yazı 1750 defa okunmuştur.

Mehmet Cihangir / 09-01-2019 07:39
Bir ortam ancak bu kadar güzel tasvir edilir. Kaleminize sağlık değerli hocam.


YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
YAZARLAR
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • KÖYLERİMİZ
    KÖYLERİMİZ
  • Bebişler
    Bebişler
  • FANTASTİK
    FANTASTİK
  1. KÖYLERİMİZ
  2. Bebişler
  3. FANTASTİK
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • EMANÊ MÜTHİŞ PERFORMANS
    EMANÊ MÜTHİŞ PERFORMANS
  • EMANÊ VE DENGBÊJ KAZO
    EMANÊ VE DENGBÊJ KAZO
  • BULANIK GÜLÇİMEN
    BULANIK GÜLÇİMEN
  • MATRİX HASAN
    MATRİX HASAN
  • HDP MUŞ MİLLETVEKİLİ ADAY ADAYI
    HDP MUŞ MİLLETVEKİLİ ADAY ADAYI
  • BULANIK
    BULANIK
  1. EMANÊ MÜTHİŞ PERFORMANS
  2. EMANÊ VE DENGBÊJ KAZO
  3. BULANIK GÜLÇİMEN
  4. MATRİX HASAN
  5. HDP MUŞ MİLLETVEKİLİ ADAY ADAYI
  6. BULANIK
VİDEO GALERİ
YUKARI